Este blog pretende contribuír a salvar palabras de noso que teñan a punto de morrer porque a xente nova nun las conoce ou cuase nun las usa.

Agradecemos a colaboración de todos. Podedes aportar palabras novas, comentar as esistentes ou faceryes correccióis. Tamén podedes amecer datos interesantes sobre as palabras que recoyamos: exemplos d'uso, acepcióis diferentes, comentarios sobre a construcción gramatical ou cualquera outra cousa que vos pareza relevante.

Solo admitimos palabras que nun teñan xa recoyidas nestas recopilacióis:

- Suárez Fdez., X. M. (1996): Vocabulario de Mántaras (Tapia).
- Díaz López, J. & M. García Galano (1996): Vocabulario d'A Roda.
- Fernández Vior, J. A. (1998): Vocabulario da Veiga.
- Álvarez Lebredo, M. C. (2003): "Pequena contribución léxica al galego asturiano".

Nel índiz alfabético d'etiquetas podedes topar fácilmente as que vamos publicando.

Amáis de palabras, recoyemos ditames y espresióis. Podedes enviar as vosas contribucióis por medio dun comentario a unha entrada concreta, ou a este correo:
currosenriquez.castellano@gmail.com

¡SALVEMOS EL GALEGO-ASTURIANO!








sábado, 25 de setembro de 2021

ESPAXARELADO, -A

 


adx. 1. Que leva pouca roupa y nun ye tapa todo el corpo. (Utilízase en tono reprobatorio pra espresar qu'a vestimenta nun se considera púdica abondo). Ex.: Tábache medio espaxarelada. Podía vestir algo máis p'abrir a porta. ¿Y si nun fora eu? //

   -¿Nun irás así toda espaxarelada?

   - Ui, mamá, ¿pos qué ten de malo?

    - Pa ir a misa pon siquera unha camiseta que che tape el embiligo.


   2. Desenvolto, espabilado, qu'actúa con despexo. Ex.: Deixa a nena que lo faga sola, qu'é mui espaxarelada y nun necesita que la axude naide.

  

   3. De muitos colores [un paxelo, unha persona pol xeito d'ir vestida]. Ex.: ¡O Virgen! Sempre compra esas camisas espaxareladas que nun che me gustan miga. // Vas ben espaxarelada pra que se te vexa ben. [VARIANTE: apaxarelado-a]

   Nesta última acepción é similar a axabarado ou axabariado, que xa foi recoyida nos vocabularios de referencia. (Suárez Fernández recoye en Mántaras 'axabarado', mentres que Díaz López y García Galano recoyen 'axavariado', que escriben con "v"). Igual  qu'axabariado, percíbese en apaxarelado/espaxarelado un matiz de crítica, de que se considera qu'alguén vai vestido con pouco gusto, porque os colores son demasiados ou combinan mal entre sí.


    


mércores, 3 de marzo de 2021

SANTO

  





 El adxetivo santo úsase nel espresión 


                   santo dos pés queimados.


É un uso irónico que sirve pra retrucarye a alguén que se chama a sí mesmo "santo", querse dicir, que chufa de portarse ben y nun fer daqué de ruín. É evidente qu'el qu'usa esta espresión considera qu'el outra persona nun ten muito de búa y qu'el sou sito é, máis ben, el inferno.

   Exs: 

       1.

               - ¿¿Eu?? ¡Qu'iba ferlo eu, que sou un santín...!

               - Sí, sí, santín dos pés queimaos...


        2.

               - Déixaye ir col mozo. ¡Si é un santo!

               - Dirás un santo dos pés queimados. Anda, méteye el dedo na boca...

            

              





    

martes, 2 de febreiro de 2021

MAL

 




A nosa palabra tradicional pra referirse á enfermedá é mal. Ex.: Nun sei qué mal ten. que os médicos nun ye poden fer nada. Este significado ta recoyido, entre outros, nel Vocabulario da Veiga de Fernández Vior (1998) y tamén esiste en casteyano, unde xa nun s'utiliza muito na fala habitual (sí na lingua culta ou literaria), mentres qu'en galego-asturiano sigue sendo unha palabra usual nas conversacióis diarias. Peró nun la traigo hoi á Salvadeira por ela mesma, senón porque forma parte dun ditame que nun queremos que s'esqueiza:

                       El mal apanda cabalos.

Quer dicir que cualquera, hasta el máis forte y el que ten máis enerxía, condo ta malo de gravedá, achícase, nun ten agayo pra nada y nun ye queda máis romedio qu'asosegar y tar parao, sin trabayar nin fer miga.