ALÍ

                            Alí enriba nun sei únde
                  había nun sei qué santo
                  que rezándoye nun sei qué
                  ganábase nun sei cuánto.


  Esta copla recítaseye a alguén que ta tentando contar algo peró nun se ye entende miga, porque nun conoce os datos esenciales pra darye sentido y  que os interlocutores podan comprender el conto.

    Ex.:  -¿Qué che dixo Pepe del asunto da fiya?
           - Dixo que inda tía que ir a Xixón ou non sei a únde, a levarye as invitacióis ou a lista de regalos ou... qué sei eu...
           - Ai, ho, alí arriba nun sei únde...



É normal deixar a copla sin acabar, como pasa con muitos ditames.

PARENTE

El  espresión
               "parente pola mao esquerda"

úsase pra indicar qu'unha persona ten vínculo de sangre con outra, peró por vía ilexítima, querse dicir,  fóra dos matrimonios legalmente establecidos.


Ex.:   -Nun lo critiques tanto, que nun sei se sabes que sodes parentes.
         -¿Cómo parentes? Nunca lo soupen.
         -Pos si, ho, parentes pola mao esquerda, peró parentes...


É esquivalente al espresión:

        "parentes por detrás del Igresia"  (ou  "da Iglesia")
       

  Tamén ta relacionada cua espresión "parentes ventureiros".
     

PIRULEIRO, -A

 

adx. Con forma estreta, alargada y de sección circular.

Ex.:    Coyéu el bolso piruleiro, ese que ye regalóu a hirmá, y salíu feita unha vaga de mar. //
             
            - ¿Pos únde comprache esos tomates piruleiros?
            - Ah, nía, son d'esos que chaman de pera. Comprénlos nel mercao.
            - Xa los conozo, pero estos son más piruleiros. Muito más piruleiros.

                      

COXA

s. f.   Parte da perna que vai dende el cadril hasta a rodiya. Nel interior atópase el fémur.

CORRICÁN, -A

adx. [persona] qu'aveza a andar todo el día d'un lao pra outro.

Ex.: Túa fiya grande é unha corricana: vinla hai un cachín na punta del mueye y xa la tou vendo camín d'El Viso. ¿Pos únde vai a estas horas?

PLIZCA

s.f.  Cantidá mui pequena [de daqué].

Ex.: Has a botarye unha plizca de canela pa que ye guste á nena.


[Familia léxica: PILIZCAR, PILIZCO].

ENHAYAR

v.tr. Condimentar [a carne] con ayo.

Ex.: Nun encendas el forno, ho, qu'inda teño qu'enhayar el pito y deixalo reposar dúas horas...

XÍCARA

s.f.  Elemento aislante de cristal ou loza que se poñía nos postes da luz ou del telégrafo pra evitar que os cables tocasen unhos con outros.

Ex.: De nenos sempre tirábamos pedras al alto d'os postes, a ver quén rompía máis xícaras.


[NOTA: El nome vénye da asomeñanza cuas tazas pequenas de loza, usadas sobre todo pra'l aceite, que se chamaban asina. Esa acepción principal xa ta recoyida en Suárez (1996)].

                                     

                     Xícara antiga d'un poste eléctrico.

CASCA

El espresión

                               tar con casca y todo

úsase pra dicir qu'unha persona é bruta y nun ten educación ou modales refinaos.

Ex.: Anda ní'anda, al home nun ye pidas máis finuras. ¿Pos inda nun te decatache de que sigue tando con casca y todo? 

Tamén esiste a variante: "tar sin escascar".

  Ex.: Hai ben anos que baxóu da montaña y einda ta sin escascar.

INORANTIAR

v. intr. Dicir simplezas ou fer consideracióis sin sustancia propias de xente xinxela ou inorante.

Ex.: Fun al velorio y tuven que tar toda a tarde alí inorantiando con unhos y outros.